Linh hồn con trẻ

Mười năm trước tôi viết bài này ở Sài Gòn, một buổi chiều tháng Tư. Lúc đó tôi chưa có con. Tôi viết bằng sự xúc động của một người vừa đọc được một quyển sách làm vỡ tan định kiến của mình về nghiệp quả, luân hồi, trừng phạt.

Bây giờ tôi đọc lại bài cũ, tôi biết hồi đó tôi mới chỉ hiểu bằng lý thuyết, chưa có trải nghiệm.

Sau này tôi mang thai, tôi sinh con, tôi ôm một sinh linh trong tay và thấy cả vũ trụ nằm gọn trong hơi thở của nó. Được làm mẹ là một trải nghiệm quý giá nhất trong đời tôi.

Tôi cũng ngồi nghe rất nhiều phụ nữ, là các học viên tiếng Anh và kinh doanh của tôi, tâm sự chuyện riêng sau mỗi phiên coach. Và tôi nhận ra một điều: trong tất cả những nỗi khổ thầm kín của người đàn bà, không có nỗi nào dai dẳng bằng chuyện mất con.

Phá thai, sẩy thai, thai lưu, cho con đi làm con nuôi. Người ta có thể quên một mối tình, quên một lần bị phản bội. Nhưng chuyện mất con thì đi theo họ suốt đời, âm ỉ, không nói được với ai, và tự kết án mình mỗi đêm.

Tôi viết lại bài này cho những người đàn bà đó.

Vũ trụ không trừng phạt ai cả

Điều đầu tiên tôi muốn nói, và tôi nói với tất cả sự chắc chắn của mười năm: vũ trụ không nhỏ nhen. Vũ trụ không ngồi ghi sổ để trừng phạt bạn vì một quyết định bạn đưa ra trong lúc khốn cùng nhất đời mình.

Walter Makichen, người dành ba mươi năm kết nối linh hồn những đứa trẻ chưa sinh với cha mẹ chúng, kể lại một điều làm tôi nhẹ cả người: khi một linh hồn đang đầu thai mà bị dừng lại, giao kèo giữa nó và cha mẹ tạm gãy, nhưng không một linh hồn nào phán xét tư cách đạo đức của người mẹ. Không một linh hồn nào coi người mẹ là kẻ có tội. Có linh hồn cảm thông sâu sắc với sức khỏe và hoàn cảnh của mẹ. Có linh hồn giận, và cần một lời giải thích tử tế. Nhưng tất cả đều xem đó là việc riêng giữa hai bên, một bài học chung, chứ không phải một bản án.

Và bài học của chính linh hồn ấy thường là: không phải muốn là được. Nó cũng đang học, như chúng ta.

Có một sự thật là: đứa trẻ không biến mất. Nếu người mẹ thật lòng khao khát được ôm con, được kết nối, linh hồn ấy thường quay lại trong những lần sau. Có người phá thai bốn lần, và cả bốn lần là cùng một linh hồn, kiên nhẫn chờ được làm con của người phụ nữ đó, để học từ chị. Nghe thì lạ. Nhưng nó nói lên một điều rất thật về tình yêu: tình yêu không dễ bỏ đi như ta tưởng.

Người con vẫn đang sống, chỉ là đang chờ

Có một câu chuyện tôi nhớ mãi. Kaye, một nữ doanh nhân ngoài ba mươi, thành đạt, nhất định không muốn có con. Lạ ở chỗ, người đàn ông nào đến với cô cũng muốn có con, nên cô cứ trục trặc mãi chuyện bạn đời.

Khi Walter soi thể năng lượng của cô, ông thấy một linh hồn của một sư cô già đang đứng chờ. Kaye gạt đi. Nhưng sự thật dần lộ ra: nhiều năm trước cô từng bỏ một đứa con, và từ đó cô tin mình không xứng đáng làm mẹ. Đêm nào cô cũng khóc thương đứa con mà cô nghĩ đã chết vì mình.

Điều chữa lành cô không phải là một lời tha thứ từ trên cao. Mà là một câu rất đơn giản: con chưa chết. Con vẫn sống, và con vẫn đang chờ được làm con của mẹ. Người con nói, kiếp trước hai người là bạn đồng tu, mẹ đã tha thiết cầu nguyện cho con qua cơn bệnh nặng. Nay con muốn quay lại làm con để chăm mẹ lúc về già, và để chữa lành cho mẹ khỏi tự dằn vặt. Mấy năm sau, Kaye có con.

Tôi kể chuyện này không phải để bạn tin vào sư cô hay tiền kiếp. Tôi kể vì cái lõi của nó đúng dù bạn tin hay không: nỗi đau mất con không được chữa bằng cách trừng phạt mình thêm. Nó được chữa bằng cách quay lại, nói chuyện với đứa con trong lòng mình, xin lỗi nếu cần, và cho phép mình được thương lại chính mình. Giao kèo gãy thì nối lại được. Và khi nối lại, cả hai cùng lành.

Con của mình, nhưng không phải của mình

Pauline hai mươi tuổi, có thai ngoài ý muốn, chưa chồng. Cô đến tìm Walter. Ông thấy một linh hồn già, đã qua nhiều kiếp. Ông hỏi linh hồn ấy có muốn làm con của Pauline không. Nó nói không. Nó với Pauline không còn nợ nần gì nhau, kiếp trước Pauline từng là cha, là mẹ của nó rồi. Kiếp này nó muốn được sinh ra ở đúng thành phố này để hai vị bác sĩ kia nhận làm con nuôi. Nó chỉ mượn Pauline để ra đời, vì tin rằng người đã từng làm mẹ nó nhiều kiếp sẽ giúp nó lần này. Nghe xong, Pauline không nói gì, chỉ cảm ơn.

Câu đó, mười năm trước tôi chép lại mà chưa thấm. Bây giờ làm mẹ rồi tôi mới thấy nó đúng đến rợn người: con là của mình, nhưng không phải của mình. Nó mượn thân mình để ra đời, chứ nó không thuộc về mình. Nó mang bài học riêng của nó. Nên đừng cố nhồi nó thành phiên bản của mình. Hãy để nó tự do đi học bài của nó.

Và điều này an ủi được cả những người mẹ phải cho con đi, hay những đứa con lớn lên không được cha mẹ ruột nuôi. Nếu nhìn đủ rộng, không ai bị bỏ rơi một cách vô nghĩa. Mỗi linh hồn chọn con đường của nó, kể cả con đường đi qua hai mái nhà.

Có những đứa con cần hai người mẹ

Một đôi vợ chồng ngoài tám mươi đến gặp Walter. Xuất hiện một phụ nữ tóc đỏ, không nhắn gì nhiều, chỉ nói: cha mẹ là người tuyệt vời, đầy tình yêu và kiên nhẫn, cảm ơn cha mẹ đã chịu đựng con bao năm để chữa lành cơn giận con mang từ kiếp trước. Ông bà nhận ra đó là cô con gái nuôi đã mất. Đứa trẻ giận dữ nhất họ từng gặp. Hai mươi tuổi nghiện ngập, bỏ nhà đi. Rồi quay về, học đại học, có việc tốt, lấy chồng hiền. Được mười năm bình yên thì tai nạn, ra đi.

Họ được chọn làm cha mẹ nuôi chính vì họ có khả năng chữa lành, đủ tình yêu và đủ nhẫn. Cô gái sống trọn một kiếp để được chữa lành cơn giận cũ, và khi lành rồi thì đi. Bài học hoàn thành.

Chuyện này dạy tôi thương những người mẹ nuôi, và thương cả những đứa con khó nhất. Có khi đứa con làm bạn kiệt sức nhất lại chính là đứa được gửi đến để bạn chữa lành cho nó, và nó chữa lành cho bạn.

Điều tôi hiểu ra khi đã làm mẹ

Quyết định có con là bước ngoặt lớn nhất đời một người đàn bà. Nó thay đổi toàn bộ cục diện đời sống. Nếu số phận của bạn là làm mẹ, thì việc của bạn là trở thành người thầy đầu tiên của con, không chỉ dạy con về thế giới bên ngoài, mà cả thế giới bên trong: niềm tin, suy nghĩ, cảm xúc.

Nhưng đây là điều mười năm trước tôi viết mà chưa tin, giờ tôi tin bằng cả người: bạn không cần làm một người mẹ hoàn hảo. Chính sự bất toàn của bạn, những nghi ngờ, những câu hỏi còn dang dở, những đêm bạn thấy mình tệ, lại là bài học quý cho linh hồn con. Con không cần một người mẹ hoàn hảo. Con cần một người mẹ thật, rất thật: có vui buồn, có đúng sai, có giận hờn, có đủ hai mặt của một đồng xu.

Sau một vòng dài lặn lội học đủ thứ tâm linh, phát triển bản thân, sống sao cho thuận, tôi nhận ra người thầy lớn nhất đời mình chính là ba mạ. Ba dạy tôi sự trung thực và hào sảng bằng nghiêm khắc và kỷ luật. Mạ dạy tôi sự kham nhẫn và yêu thương bằng mềm mại và tươi vui. Họ không giáo điều một câu nào, chỉ dạy bằng cách sống, còn tôi thì cứ mải đi tìm ở đâu xa cho sang. May là còn kịp nhận ra.

Nếu bạn đang mang một nỗi đau như thế

Tôi viết bài này ra cho người đàn bà đang ôm trong lòng một đứa con đã mất, và tự kết án mình mỗi đêm.

Tôi muốn nói với bạn: bạn không phải người có tội. Quyết định đó, bạn đưa ra trong hoàn cảnh của bạn, với những gì bạn có lúc ấy. Vũ trụ hiểu điều đó, còn rõ hơn bạn hiểu chính mình.

Đứa con ấy không oán bạn. Và bạn có thể nối lại sợi dây đã gãy, bất cứ lúc nào bạn sẵn sàng, bằng một cuộc trò chuyện thầm lặng, bằng một lời xin lỗi, bằng việc cho phép mình thôi đau.

Cứ tin vào trực giác của mình. Có lòng trắc ẩn với chính mình như với một đứa trẻ. Rồi mọi việc sẽ được an bài.